ماهی و آکواریوم آب شور

ماهی و آکواریوم آب شور

ماهی و آکواریوم آب شور

 

“جهت ثبت آگهی رایگان حیوانات در اپلیکیشن نوحیران اینجا کلیک کنید.”

فروش ماهی و بچه ماهی قزل آلا؛ سالم و باکیفیت

ماهی و آکواریوم آب شور

ماهی قزل آلا از گونه سالمونیده هاست که بومی مناطق غربی شمال آمریکا، منتهی علیه شرق روسیه و اقیانوس آرام شمالی می باشد. این گونه در صنعت آبزی پروری و ماهیگیری سراسر دنیا بسیار محبوب است.

قزل آلای رنگین کمان در صورت ورود به محیط جدید توانایی رقابت با گونه های قزل آلای بومی آن محیط را دارند. ماهی قزل آلا از ماهیان آب شیرین است. برخی از گونه های این ماهی اختصاصا در دریاچه ها و رودخانه ها یافت می شوند در حالیکه گونه هایی همچون قزل آلای پولاد سر و گونه خاصی از قزل آلای رنگین کمان می توانند دو تا سه سال را در دریا بگذرانند قبل ازاینکه برای تخم ریزی به آب های شیرین برگردند.

ماهیان قزل آلا منبع غذایی ای مهم برای انسان ها و حیات وحش همچون خرس های قهوه ای، پرندگان شکاری (عقاب ها) و سایر حیوانات هستند.

 

بیولوژی: ماهیان قزل آلا در محیط های زندگی متفاوت، رنگ ها و الگوهای ظاهری متفاوتی دارند. این الگوهای ظاهری به استتار ماهی کمک کرده و هنگام مهاجرت از محیطی به محیط دیگر تغییر می کنند. قزل آلایی که در دریا زندگی می کند یا تازه به دریا برگشته است رنگ نقره ای دارند.

در حالیکه ماهی هایی که در رودخانه و برکه زندگی می کنند، جایی که آب جریان پایینی دارد، الگوهای ظاهری واضح تر و پررنگ تری دارند. در برخی گونه ها این علائم نشان دهنده آمادگی آنها برای تولید مثل است. به طور کلی در زمان تولید مثل ماهیان قزل آلا تغییرات شدید رنگ در آنها اتفاق می افتد.

البته اصلا نمی شود الگوی رنگی و ظاهری خاصی را به یک گونه به خصوص اختصاص داد. هرچند ماهی های وحشی به طور کلی رنگ ها و الگوهای ظاهری واضح تری دارند.

ماهی و آکواریوم آب شور

ماهی و آکواریوم آب شور

ماهیان قزل آلا باله های بدون خار داشته و همه شان باله چربی ای در قسمت پشتی بدن و نزدیک دم دارند. باله لگنی در پشت بدن و هر دو طرف مقعد قرار دارد. کیسه هوای ماهی متصل به مری آن بوده که به ماهی اجازه بلع و دفع سریع هوا را می دهد.

این ویژگی به نام فیزوستم شناخته می شود. برخلاف اکثرماهی های فیزوستوم دیگر، قزل آلا از مثانه خود به عنوان اندام کمکی جهت اکسیژن گیری استفاده نمی کند و تنها به آبشش هایش متکی است.

 

قزل آلای رنگین کمان نوعی از انواع مختلف ماهی قزل آلاست. این ماهی به دلیل آسان بودن پرورش آن و سختگیر نبودن در تغذیه ماهی محبوبی بین آبزی پروران است. همچنین به دلیل طعم لذیذ آن ماهی همه پسند بوده و در همه فصول خریداران خود را دارد.

 

قزل آلای رنگین کمان پتانسیل تجاری بالایی دارد. نمونه بالغ این ماهی وزنی حدود 2-3 کیلوگرم دارد در حالیکه ماکسیمم سایز، وزن و سن این ماهی 120 سانتی متر، 25.4 کیلوگرم و 11 سال می باشد. ماهیان قزل آلای رنگین کمان در قسمت های بالایی و سرد رودخانه و دریا زندگی می کنند. همانند دیگر گونه های قزل آلا، رنگبندی و فرم بدن قزل آلای رنگین کمان وابسته به تغذیه اوست.

قزل آلای رنگین کمان سویه های متعددی دارد که در سامانه های رودخانه ای مختلفی تکامل یافته اند. از میان اینها سویه های تجاری مختلفی اصلاح نژاد شده و پرورش داده میشوند. گونه هایی که برای استفاده در آبزی پروری انتخاب شدند در بسیاری جهات مانند مقاومت عمومی بالا، نرخ رشد بالا، مقاومت در برابر بیماری ها و زاد آوری و تکثیر پذیری مناسب در شرایط پرورشی از سویه اصلی ماهی قزل آلای رنگین کمان برتری دارند.

در طبیعت جوامعی از این نوع ماهی هستند که در پاییز تولید مثل میکنند و گروه های دیگری نیز فرایند تولید مثل را در فصل بهار انجام میدهند. از این دو گروه مختلف، سویه های تجاری مختلفی مشتق گردیده اند. کیفیت این دو گونه یکسان بوده و فقط فصل تخم ریزی آنها متفاوت است. این مورد، ظرفیت و بازدهی تکثیر و تولید استخر پرورش ماهی قزل آلا را بالا می برد.

 

در بسیاری از کشورها، گونه زال قزل آلای رنگین کمان پرورش داده می شود و اکثرا به اشتباه به نام قزل آلای طلایی شناخته می شود.

 

قزل آلای رنگین کمان بومی رودخانه ها و دریاچه های آب سرد کرانه شمالی آمریکا و آسیا بوده اما به 82 کشور دیگر نیز معرفی شده، زیرا این ماهی قادر به زندگی در رنج وسیعی از محیط ها و شرایط پرورش مختلفی بوده که دیگر گونه های قزل آلای توانایی آن را ندارند.

 

فاکتورهای محل زندگی: 4 فاکتور مهم و حیاتی که در رشد قزل آلای رنگین کمان تاثیر می گذارند. این 4 فاکتور شامل کیفیت آب و فراوانی مواد غذایی است.

دمای آب: قزل آلای رنگین کمان ماهی آب سرد است.

شفافیت آب: شفافیت آب بر افزایش کیفیت دید ماهی هنگام تغذیه آن تاثیر می گذارد.

اکسیژن محلول در آب: آب باید توانایی نگه داشتن اکسیژن با غلظت بالا را به صورت مداوم داشته باشد تا ماهی تنفس راحت و آسانی داشته باشد.

بهداشت آب: آب باید عاری از هرگونه کثیفی، جامدات و گازهای مضری که متابولیسم تنفس ماهی تولید می کند باشد.

غذای طبیعی قزل آلا: تغذیه ماهی قزل آلا به سن و سایز ماهی، سایز غذا و محیط زندگی بستگی دارد. ماهیان قزل آلای رنگین کمان در تغذیه مهاجم و فرصت طلب هستند که تقریبا همه چیز را می خورند.

ماهی و آکواریوم آب شور

ویژگی های افتراقی ماهی قزل آلا (انتخاب ماهی درست برای پرورش)

یکی از فاکتورهایی که موفقیت یا شکست یک پروژه آبزی پروری یا فروش بچه ماهی قزل آلا را تیین می کند کیفیت ماهی است. بچه ماهی مورد نظر هم می تواند در استخر تکثیر داده شود و هم خریداری شود. از آنجا که بازار خرید بچه ماهی قزل آلا داغ تر است و مردم معمولا بچه ماهی را پرورش نداده و می خرند، بنابراین چگونه باید دانست بچه ماهی ای که قصد خرید آن را داریم کیفیت خوبی دارد یا نه؟

در خرید بچه ماهی قزل آلا به چه چیزهایی باید توجه کرد و چگونه از خرید ماهی های ریز نقش اجتناب کرد؟

به چه ماهی ای ریز نقش می گویند؟ همانگونه که همه فرزندان زاده شده از یک مادر با سرعت یکسان رشد نمی کنند یا به قد و وزن یکسانی نمی رسند، بچه ماهی های زاده شده از یک ماهی مولد نیز با سرعت یکسانی رشد نمی کنند. با سرعت های رشد متفاوت، اقشار متفاوتی نیز ایجاد می شود.

در دسته اول ماهی های اعلا (بهترین های هر گروه ماهی) را داریم. دسته دوم ماهی های درجه یک، سپس ماهی درجه دو، بعد از آن ماهی درجه سه، در نهایت و در پایین ترین درجه ماهی های ریز نقش قرار دارند.

ماهی و آکواریوم آب شور

در اینجا به 5 نکته ای که قبل از خرید بچه ماهی قزل آلا باید بدانید اشاره خواهیم کرد.

هنگام خرید بچه ماهی قزل آلا مطمئن شوید که آخرین ماهی های یک گروه تکثیر شده را نمی خرید. هر گروه تکثیر حدود 10000 بچه ماهی دارد. بنابراین یک فروشنده باتجربه فروش ماهی های خود را هنگامی که بچه ماهی هستند شروع می کند تا زودتر فروش بروند و یک گروه دیگر را تکثیر کند.

اولین خریدار او قطعا کوچک ترین ماهی های آن گروه را نمی خرد. لذا هر آنچه در استخر ماهی برای فروش باقی مانده ماهی های کوچک و ریزنقشند، گرچه که بزرگ بنظر می رسند. به همین دلیل هنگام انتخاب بچه ماهی برای خرید، هرچه ماهی بیشتری در استخر باشد شانس شما برای پیدا کردن ماهی های درجه یک و اعلا بیشتر و بهتر است.

مرد سی ساله ای را تصور کنید که مجاور یک نوجوان ایستاده است. این دو نفر همسن بنظر می آیند اما نوجوان در مدت کوتاه تری آنقدر رشد کرده و پتانسیل بیشتری نسبت به یک مرد 30 ساله دارد. لذا مراکز تکثیری که تاریخ و مدارک و مستندات تکثیر را نگه می دارند، انتخاب اولتان باشند.

من به شخصه ترجیح می دهم بجای ماهی نوجوان 15 هفته ای، بچه ماهی 4 هفته ای بخرم. بنابراین، چک کردن تاریخ و مستندات تکثیر نیز در لیست کارهای پیش از خریدتان باشد.

هرچه ماهی مولد بزرگتر باشد و بیشتر رشد کرده باشد، بچه ماهی نیز بزرگتر و سنگین وزن تر خواهد بود. لذا، سراغ مراکز تمثیری بروید که ماهی های مولد بزرگی داشته باشد.

بچه ماهی یا ماهی های نوجوان قزل آلا اکثرا در حال شنا و حرکت هستند. همچنین، در گوشه های استخر حرکات رو به بالا و پایین دارند و با دم خود تلاش می کنند جریان آب را شکست دهند و به پایین بروند. این رفتارها نشانه های یک بچه ماهی سالم است.

در صورت مشاهده بچه ماهی هایی با شکم پف کرده، کسل و کم تحرک و بچه ماهی هایی که لکه های سفید روی سرشان دارند، از خرید آنها اجتناب کنید.

با وجود تمام چیزهایی که گفته شد، طرف حساب خریدار یک آدم است. برخی تکثیرکنندگان استانداردهای بالا و بخصوصی دارند. برای تکثیر بچه ماهی از ماهی مولد خوبی استفاده می کنند، درصد مشخصی از بچه ماهی ها را می فروشند تا مطمئن شوند ماهی های ریزنقش فروخته نمی شوند و اصول اخلاقی و کاری مناسبی دارن تا کیفیت محصولی که می فروشند حفظ شود و خریدار راضی باشد.

لذا، علاوه بر دانستن تمام نکات بالا، لازم است فروشنده خود را بشناسید. شرکت آبزیبان نیز تمام تلاش خود را می کند تا محصولی با بالاترین کیفیت را به مشتری خود عرضه کند.

شرایط و متدهای پرورش

کیفیت آب از عوامل محدود کننده اصلی در صنعت شیلات است. تقاضای فزاینده ای که برای محصولات شیلاتی در جهان وجود دارد بسیاری از تولید کنندگان محصولات و آبزی پروران با منابع محدود آب و زمین را وادار به افزایش تراکم سامانه های پرورش ماهی و بکارگیری از روش های نوین پرورش می کند. این روش ها مبتنی بر تراکم پرورش بالا و تغذیه فشرده در شرایط کنترل شده می باشند.

اگرچه این روش های پرورش ظرفیت تولید را افزایش میدهند محدودیت های خاص خود را نیز دارند. ماهی ها در این سامانه ها به طور معمول در معرض کیفیت آب پایین که تاثیرات منفی بسیاری را بر روی سلامت و عملکرد آنها دارد قرار میگیرند.

این فاکتور های منفی شامل مواردی نظیر سطوح بالای استرس، همه گیر شدن بیماری ها، کاهش رشد و افزایش نرخ مرگ و میر در آنها میشود.کشف دلایل کاهش کیفیت آب و به حداقل رسانیدن اثر آنها به واسطه بهبود راهبرد های مورد استفاده در پرورش یک امر حیاتی در جهت پیشرفت در عرصه آبزی پروریست.

بچه ماهی قزل آلا از گونه های بسیار حساس بوده و در بازه های سنی مختلف آن شرایط بهینه برای پرورش و تکثیرش باید مهیا باشد. زیرا برای فروش بچه ماهی قزل آلا، کیفیت ماهی باید به حد مطلوب باشد. لذا دانستن شرایط ایده آل برای پرورش و در نتیجه فروش بچه ماهی قزل آلا برای آبزی پرور واجب است.

pH آب: قزل آلای رنگین کمانی توانایی تحمل پی اچ های نامساعد را در بازه های مختلف سنی ارد. پی اچ مناسب و بهینه برای آب استخر پرورش نیز در بازه ای از یک طیف قرار می گیرد.

دمای آب: دمای بهینه و قابل قبول برای پرورش ماهی قزل آلا و در مقابل دمای مرگبار برای آن در سنین مختلف و مراحل مختلف رشد ماهی متفاوت است. بازه ای از دما وجود دارد که اشتهای ماهی در آن بهینه بده و خارج از این بازه دمایی، ماهی اشتهای خود را از دست می دهد و در دمای بیش اندازه بالا یا بیش از اندازه پایین، ماهی دست از غذا خوردن برمی دارد. تغذیه ماهی های قزل آلای رنگین کمان با افزایش دمای آب شدیدتر می شود.

 

گرچه که این رفتار فقط تا دمای 18 درجه ادامه دارد. بالاتر از این دما، اشتها و تغذیه ماهی کاهش می یابد تا جایی که متوقف می شود. البته مهم است که بدانید میان شدت تغذیه و استفاده از غذای مصرف شده رابطه عکس وجود دارد. از این رو، شدت تغذیه ماهی قزل آلای رنگین کمانی در دمای حدود 18 درجه بیشتر بوده و هضم آن با دقت کمتری انجام می شود.

 

دمایی که در آن گونه های مختلف قزل آلا بهترین رشد را دارند بازه ایست شامل دماهای بین 13 درجه سانتی گراد تا 15 درجه سانتی گراد. لذا، بهینه هضم و جذب غذا و نیز ماکزیمم اشتهای قزل آلای رنگین کمان نیز در همین بازه دمایی قرار می گیرد.

 

حجم اکسیژن حل شده در آب: اکسیژن حل شده در آب برای تنفس جانوران و گیاهان آبزی ضروری بوده و خصوصا برای ماهی ای با حساسیت بالا همچون قزل آلا، حجم و غلظت این اکسیژن باید همیشه و هر لحظه درست به اندازه مورد نیاز باشد. البته ماکزیمم اکسیژنی که آب می تواند در خود حل کند نیز به دمای آب بستگی دارد. زیرا آب تنها حجم خاصی از اکسیژن را می تواند در خود حل کند که توسط فشار محدود اکسیژن در اتمسفر زمین است.

 

منبع آب: به منظور اطمینان از تعویض آب مصرفی برای پرورش ماهی، وجود یک منبع تازه، تمیز و سرشار از اکسیژن که به صورت مداوم آب استخر را تعویض و تصفیه می کند، ضروری است. مقدار آب مورد نیاز برای پرورش ماهی به سن ماهی ها و تعداد آنها بستگی دارد. ظرفیت تخم، نوزاد و ماهی در حال رشد در یک واحد از سامانه پرورش وابسته به مقدار اکسیژن محلول در آب است.

در آب سرد، متابولیسم و در نتیجه تنفس ماهی کاهش یافته و آرامتر شده، درحالیکه در آب گرمتر بر شدت آن می افزاید.

 

مراقبت از شرایط زیست‌محیطی محیط پرورشی و تامین نیازهای ماهی‌ها به عنوان یکی از عوامل مهم در موفقیت پروژه‌های آبزی‌پروری می‌باشد. به همین دلیل، دقت به مسائلی مانند pH آب، دما، اکسیژن حل شده و منبع آب ضروری است.

شرایط محیطی قزل آلای رنگین کمانی:

قزل آلای رنگین کمانی رشد سریعی داشته، تکثیر آن راحت بوده و توانایی زندگی در طیف وسیعی از محیط ها را دارد. نوزاد ماهی قزل آلا را می توان به راحتی با رژیم غذایی مصنوعی (معمولا زئوپلانکتون ها) رشد داد. این گونه توان تحمل طیف دمایی 0-27 درجه سانتیگراد را دارد، اما تخم ریزی و رشد آن در طیف کوچکتری از دما (9-14) اتفاق می افتد. دمای مناسب و بهینه برای پرورش این ماهی زیر 21 درجه سانتی گراد می باشد.

در نتیجه، دمایی که ماهی در آن رشد می کند و غذایی که می خورد بر رشد و بلوغ ماهی قزل آلای رنگین کمانی تاثیر گذاشته و موجب تفاوت در زمان بلوغ ماهی های مختلف با شرایط زندگی مختلف می شود.گرچه که به طور معمول به بلوغ رسیدن ماهی قزل آلای رنگین کمان 3 الی 4 سال زمان می برد.

 

در پرورش گونه ای مانند قزل آلای رنگین کمان باید در نظر داشته باشید هرچه شرایط آب و محیطی که از آن برای پرورش ماهی استفاده می کنید به شرایط بهینه نزدیک تر باشد، شانس شما برای گرفتن نتیجه مطلوب از دوره پرورش بیشتر خواهد شد.

ضمن رعایت نکاتی که در ادامه در جدول هم به آنها اشاره خواهیم کرد، طبیعتا بچه ماهی ای که شما برای پرورش از آن استفاده می کنید هم بر روی نتیجه ای که از دوره می گیرید تاثیرگذار است. پس سعی کنید توازنی میان قیمت بچه ماهی قزل آلا و کیفیت نژادی که انتخاب می کنید برقرار باشد.

 

 

پارامتر کمینه مقدار بیشینه مقدار مقدار میانگین وضعیت مرحله رشد یادداشت
آمونیاک  [یونیزه نشده] (mg/l) 0.02 0.03 مطلوب بالغ
آمونیاک  [یونیزه نشده] (mg/l) 0.02 0.03 مطلوب مولد
کادمیوم  (mg/l) <0.0004 مطلوب بالغ
کربن دی اکسید  (mg/l) <10 مطلوب بالغ
کلر  (mg/l) <5 مطلوب بالغ
کلرین  (mg/l) <0.03 مطلوب بالغ
کروم  (mg/l) <0.001 مطلوب بالغ
مس  (mg/l) <0.006 مطلوب بالغ
اکسیژن محلول  (mg/l) <5 خطرناک بالغ
اکسیژن محلول  (mg/l) <5 خطرناک مولد
اکسیژن محلول  (mg/l) >6 مطلوب بالغ
اکسیژن محلول  (mg/l) >6 مطلوب مولد
سختی آب (mg/l از کلسیوم کربنات) 10 400 مطلوب بالغ
هیدروژن سولفید (mg/l) <0.001 مطلوب بالغ
آهن  (mg/l) <0.15 مطلوب بالغ
سرب  (mg/l) <0.03 مطلوب بالغ
منگنز  (mg/l) <0.01 مطلوب بالغ
جیوه  (mg/l) <0.002 مطلوب بالغ
نیکل  (mg/l) <0.01 مطلوب بالغ
نیترات  (mg/l) <3.0 خطرناک بالغ
نیتریت  (mg/l) <0.2 خطرناک بالغ
ازون  (mg/l) <0.005 مطلوب بالغ
دی فنیل های پلی کلره  (mg/l) <0.002 مطلوب بالغ
شوری (ppt) 32 مطلوب بالغ
شوری (ppt) >35 خطرناک بالغ
شوری (ppt) 0 مطلوب مولد
شوری (ppt) 0 مطلوب تخم
شوری (ppt) 0 مطلوب لارو
شوری (ppt) 0 مطلوب نوزاد
دمای تخم ریزی (درجه سانتی گراد) 12 مطلوب مولد
دمای تخم ریزی (درجه سانتی گراد) 17 خطرناک مولد
نیتروژن مطلق  (mg/l) <110 مطلوب بالغ درصد اشباع
فسفر مطلق  (mg/l) 0.01 0.03 مطلوب بالغ
pH آب (pH) 6.5 8.0 مطلوب بالغ
pH آب (pH) 6.5 8.0 مطلوب مولد
دمای آب (درجه سانتی گراد) 10 مطلوب تخم
دمای آب (درجه سانتی گراد) 12 مطلوب مولد
دمای آب (درجه سانتی گراد) 12 مطلوب لارو
دمای آب (درجه سانتی گراد) 12 مطلوب نوزاد
دمای آب (درجه سانتی گراد) 15 مطلوب بالغ
دمای آب (درجه سانتی گراد) 17 خطرناک مولد
دمای آب (درجه سانتی گراد) 17 خطرناک تخم
دمای آب (درجه سانتی گراد) 18 خطرناک لارو
دمای آب (درجه سانتی گراد) 18 خطرناک نوزاد
دمای آب (درجه سانتی گراد) 25 خطرناک بالغ
روی  (mg/l) <0.05 مطلوب بالغ

غذاگیری و نرخ رشد

فرایند ساخت استخر ژئوممبران با کف سازی آغاز می‌شود. استخر ژئوممبران ویژگی‌های مثبت منحصر به فرد خود را دارد و این مسئله به دلیل خواص ماده ژئوممبران است. ژئوممبران تشکیل شده از رزین پلی اتیلن، مستربچ و گاهی دوده و آنتی اکسیدان است. ورق ژئوممبران در کنار خاصیت انعطاف پذیری بالایی که دارد از استحکام و الاستیسیته بسیار بالایی برخوردار است.

استفاده از این عایق بندی در استخر پیش ساخته ژئوممبران به این صورت انجام می‌گیرد که پس از آماده کردن زیرسازی و سوار کردن سازه فولادی بر روی آن ژئوممبران را در ابعاد مورد نیاز برش زده و با اتوی مخصوص قطعات ژئوممبران را به یکدیگر می‌چسبانیم.

ترجیحا پس از نصب لاینر استخر ژئوممبران آنرا در اسرع وقت آبگیری کنید چرا که حرارت تابش خورشید بر استخر خالی می‌تواند باعث چروک شدن ژئومبران استفاده شده در عایق بندی شود.

 

غذای قزل آلا در طی سالیان سال دستخوش تغییرات بسیاری شده است و روش پختن – اکسترود کردن و فراوری غذاها امروزه باعث شده است پلت هایی با فشردگی بالا و غنی از مواد غذایی مختلف برای تمامی مراحل رشد ماهی داشته باشیم. پلت های با این روش تولید می شوند توانایی جذب مقدار زیادی روغن ماهی اضافه شده به ترکیب را دارند و امکان تولید غذاهای ماهی با انرژی بالا و بیش از 16 درصد چربی را به ما می دهند.

سطح پروتئین غذاها اکنون به 35-45 درصد و سطح چربی آن به حدود 22 درصد رسیده. فرمول غذای ماهی قزل آلای رنگین کمان شامل ترکیبی از پودر ماهی، روغن ماهی، غلات و دیگر مواد است. هرچند مقدار پودر ماهی در سال های اخیر با استفاده از منبع پروتئین های جایگزینی چون پودر سویا به کمتر از 50 درصد در ترکیب غذای ماهی رسیده. برای ماهی های کوچکی که نیاز به غذای خوب دارند، دستی غذا دادن بهترین روش است.

بسته به سایز ماهی، دما و فصل استفاده از غذاده های مکانیکی که با الکتریسیته یا انرژی خورشیدی کار می کنند انتخاب خوبی است. برای ماهی های بزرگتر از 12 سانتی متر می توان از غذاده های خودکاری که بسته به تغذیه ماهی عمل غذادهی را انجام می دهند استفاده کرد.

همچنین، شرح داده شده در مورد غذای ماهی قزل‌آلا و تغذیه آن اطلاعات مهمی را ارائه می‌دهد که به پرورش‌دهندگان ماهی این گونه کمک می‌کند تا غذای مناسبی برای ماهی‌های خود ارائه دهند. اطلاعات کاملتر در مورد تغذیه و رژیم غذایی ماهی‌ها می‌تواند به بهبود رشد و بهره‌وری در پرورش ماهی‌ها کمک کند.

ماهی خاویاری – یک مقدمه برای پرورش

حتی اگر هرگز یک ماهی خاویاری را از نزدیک ندیده باشید، حتما اسم آن به گوشتان خورده است. ماهیان خاویاری یا استورژن در سراسر دنیا از ارزشمندترین گونه های حیات وحش هستند. این ماهی های متعلق به نیم کره شمالی زمین را می توان در رودخانه های عظیم، دریاچه ها، آب های ساحلی و دریاهای داخلی آذربایجان، بلغارستان، چین، جمهوری اسلامی ایران، قزاقستان، رومانی، روسیه، ترکمنستان، اوکراین و دیگر کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی یافت.

خاویار (تخم های بارور نشده ماهیان خاویاری) برای مردم سراسر دنیا خوراکی لذیذ محسوب می شود. برای مردم مناطق بومی خاویار، این ماهی منبع درآمدی مهم و عاملی اشتغال زاست بوده و همچنین در تامین غذا نیز نقش بسزایی دارد. صید بی رویه و غیر قانونی، این گونه و مزایایی که برای بومیان منطقه خود دارد را به خطر انداخته است.

استورژن نام رایج 27 گونه ماهی از خانواده تاس ماهیان است. پیدایش اولین فسیل های استورژن به اواخر دوره کرتاسه بر می گردد که از تاس ماهیان قبل از خودشان در اوایل دوره ژوراسیک اشتقاق گرفته است؛ یعنی چیزی نزدیک به 174 تا 201 میلیون سال پیش. این خانواده 4 سرده دارد:

تاس ماهیان، فیل ماهیان، اسکافی رینکوس و سودو اسکافی رینکوس دو گونه ماهی آدریاتیک و ماهی یانگتسه از خانواده تاس ماهیان شاید در طبیعت انقراض یافته باشند  و گونه سیردریا نیز ممکن است به طور کلی و برای همیشه منقرض شده باشد.

ماهیان پوزه پارویی آمریکایی و ماهیان پوزه پارویی چینی (که احتمالا منقرض شده اند) از خانواده تاس ماهیانند اما در تیره پلی ادن تیده قرار می گیرند و استورژن حقیقی محسوب نمی شوند. اما هم استورژن ها و هم پوزه پارویی ها از ماهیان نخستین هستند.

زیرا ویژگی های مورفولوژیک این ماهی ها از زمان پیدایش اولین فسیل ها تغییر چندانی نکرده اند. استورژن ها بومی رودخانه های شبه استوایی و معتدل، رودخانه ها و دریاچه های نزدیک به قطب و خطوط ساحلی اوراسیا و آمریکای شمالی اند.

ماهیان خاویاری عمری طولانی دارند و دیر به بلوغ می رسند. این ماهی ها ویژگی های متمایز کننده ای دارند؛ همچون باله هتروسرکال دمی ای که در کوسه ها نیز دیده می شود، بدن دوک مانند با پوستی صاف و بدون فلس، پنج ردیف صفحه استخوانی جانبی به نام اسکوت و دیگر خصایصی که آنها را از ماهی های دیگر متمایز می کند و باعث خاص بودن ماهیان خاویاری میشود. و علاوه بر ویژگی های موزفولوژیکی که ذکر کردیم روند کند رشد و بلوغ و پیچیدگی فرایند تکثیر باعث بالا بودن قیمت خرید بچه ماهی خاویاری علاوه بر قیمت فروش بچه ماهی خاویاری می شود.

برخی گونه های ماهی خاویاری می توانند تا حد زیادی رشد کنند. معمولا به 2 تا 3.5 متر می  رسند. بزرگترین ماهی خاویاری شناخته شده یک بلوگای ماده بوده که در سال 1827 در رود ولگا صید شده. این بلوگا 7.2 متر طول و 1571 کیلوگرم وزن داشته. اکثر ماهیان خاویاری کف خوارهایی هستند که برای تخم گذاری خلاف جهت آب و از دریا به رودخانه (از آب شور به آب شیرین) می روند اما بیشتر زندگی خود را به تغذیه در دلتا و مدخل رودخانه ها می گذرانند.

گونه های خاصی از خاویار برای تخم های خود صید می شوند. این تخم ها به نام خاویار شناخته شده اند و ازغذاهای بسیار گران و لاکچری محسوب می شوند. به دلیل ارزشمند بودن خاویار، صید بی رویه و غیر قانونی آن به یک بحران و تهدید زیستی تبدیل شده و گونه های زیادی را به خطر انقراض انداخته است.

 

در طول تاریخ خاویار دریای خزر محبوب ترین خاویار دنیا بوده و جماعت خواهان بسیاری داشته است. این محبوبیت به دلیل درشت تر بودن دانه های آن و طعم بهترش است. به دلیل محبوبیت و متقاضیان زیاد، صد و شکار این گونه به شدت افزایش یافت. این صید بی رویه نزدیک بود منجر به نابودی و انقراض کامل این گونه شود که با قدرت گرفتن جماهیر شوروری و نظارت مستقیم بر روی صید ماهیان خاویاری دریای خزر در آن دوران از انقراض کامل نجات یافت و تخت حفاظت قوانین اجرایی حفاظتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی قرار گرفت.

با فروپاشی اتحاد شوروی صید بی رویه این گونه در حال انقراض دوباره از سر گرفته شد و هر آنچه از جوامع انواع گونه های ماهیان خاویاری در آب های خزر موجود بود تقریبا به طور کامل از این آب ها روبید. از آن دوران به بعد هیچ تمهید حفاظتی موثری برای صیانت از تتمه این گونه ی رو به انقراض صورت نگرفته است.

 

مطالعه و آگاهی از ماهیان خاویاری و مسائل محیطی مرتبط با آنها بسیار مهم است. این گونه‌ها از منابع طبیعی ارزشمندی هستند و اهمیت حفاظت از آنها از نظر اقتصادی و زیست‌محیطی بسیار بزرگی دارد. تاریخچه انقراض و به حداقل رساندن صید بی‌رویه این ماهیان به توجه به وضعیت آنها در طبیعت و بازسازی محیط‌های زیستی آنها از اهمیت بسیاری برخوردار است.

همچنین، نکاتی که در مورد ماهیان خاویاری و ویژگی‌های آنها ارائه داده‌اید، مطالعه‌کنندگان را با اطلاعات اساسی در مورد این گونه‌ها آشنا می‌کند. این مواد می‌توانند به افزایش آگاهی عمومی و توجه به مسائل محیطی مرتبط با ماهیان خاویاری کمک کنند. همچنین، تاکید بر اهمیت حفاظت و مدیریت مستدام منابع طبیعی، به خصوص در مورد ماهیان خاویاری، ضروری است تا از انقراض این گونه‌ها جلوگیری شود.

دیگران این را پسندیدند شما هم نگاهی بیندازید  قیمت آکواریوم بزرگ خانگی

 

آناتومی و فیزیولوژی

در میان ماهی های استخوانی، ماهیان خاویاری گونه ای هستند که خصوصیت های نخستین و بدوی خود را حفظ کردند و تغییر چندانی نداشته اند. همراه با اعضای زیررده غضروفی استخوانان، ماهیان خاویاری میان ماهیان استخوانی گونه ای منحصر به فردند زیرا اسکلت آنها تقریبا به طور کامل غضروفی است. برای حفظ ساختار خود، ماهیان خاویاری از معدود ارگانیسم هایی هستند که بعد از دوره جنینی در بدنشان نوتوکوردی ساخته می شود که عملکرد آن همانند یک ستون نرم در سراسر بدن است. گرچه باید به این نکته توجه شود که این اسکلت غضروفی یک شاخصه بدوی و نخستین نیست بلکه به مرور زمان تکامل یافته است. اجداد ماهیان خاویاری اسکلت استخوانی داشتند.

همچنین، این گونه از ماهیان مهره نداشته و به جای فلس، پنج ردیف صفحات استخوانی به نام اسکوت دارند. همچنین، 4 سیبیلک در جلوی دهان بزرگ و بدون دندان خود دارند که از اندام های حسی ماهی خاویاری می باشد. این ماهی ها در کف بستر رودخانه محل زندگی خود حرکت می کنند و سیبیلک هایشان بر بستر شنی یا خاک کدر کف رودخانه کشیده می شود.

استورژن ها به راحتی از روی بدن دراز و کشیده، پوزه صاف، اسکوت های به خصوص، سیبیلک ها و لوب بالایی باله دمی هتروسرکال شان قابل تشخیصند.

استورژن ها هم مانند همه ماهیان دیگر از باله هایشان برای شنا کردن استفاده می کنند. باله پشتی و مقعدی برای حفظ ثبات ماهی و باله های سینه ای و شکمی که در دو طرف بدن قرار دارند برای چرخیدن، برگشت به عقب، توقف و حفظ تعادل استفاده می شوند. عملکرد دم مانند بادبان کشتی است؛ ماهی را در آب با حرکت به چپ و راست به جلو هل می دهد.

 

همانطور قبلتر بارها اشاره شد، ماهیان خاویاری به جای فلس، 5 ردیف اسکوت استخوانی در طول بدن خود دارند. اسکوت ها، فلس های تکامل یافته اند که می توانند همچون زرهی برای محافظت از خود استفاده شوند. همچنین، این اسکوت ها موجب تمایز ظاهری ماهیان خاویاری از دیگر ماهی ها می شوند. جنس فلس های این نوع از ماهی با ماهیان دیگر متفاوت است. ماهی خاویاری دارای فلس هایی به نام فلس گانوئیدی است.

 

همانگونه که انسان ها از هوا اکسیژن دریافت می کنند، ماهی ها نیز اکسیژن مورد نیاز خود را از آب دریافت می کنند. آبشش های استورژن پشت سر و زیر سرپوش آبششی قرار دارند. هنگامی که آب وارد دهانش می شود از روی آبشش استورژن رد شده و درست مثل ریه انسان که اکسیژن را از هوا جدا و جذب می کند، آبشش استورژن نیز اکسیژن را از آب جدا کرده و جذب می کند.

 

نکته جالب توجهی که کمی بالاتر به آن اشاره شد این است که ماهیان خاویاری یا استورژن ها دندان ندارند! این ماهی ها غذا را مانند جارو برقی با مکش به داخل دهان برآمده خود می کشند. بعد از درسته قورت دادن غذا، شکم عضله ای آنها غذا را به تکه های کوچک تر تقسیم می کند تا فرایند هضم آغاز شود. برخی طعمه هایی که استورژن می خورد عبارتند از: کرم ها، نرم تنان و سخت پوستان. سیبیلک های ماهی نیز به آن در پیدا کردن محل غذا کمک می کند.

 

این ماهی‌ها از ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار هستند و تطبیق‌یافته با محیط زیست خود به شکل غضروفی تا حد زیادی مهمانه انسان از ساختار فلس به آن پیش‌روی کرده‌اند. همچنین، راهی که ماهیان خاویاری برای جذب اکسیژن از آب بهره می‌برند و رژیم غذایی آنها نیز جالب است.

 

اطلاعات ارائه شده  به دانش خوانندگان در مورد این گونه ماهیان و تطبیق‌یافتگی‌های آنها با محیط‌زیست خود کمک می‌کند و می‌تواند به افزایش آگاهی عمومی در این زمینه کمک کند. ساختار منحصر به فرد این ماهیان و نحوه عملکرد اندام‌هایشان جذاب و مهم هستند.

سیر تکاملی و چرخه زندگی ماهی خاویاری

ماهیان خاویاری طول عمر بالایی دارند و دیر به بلوغ می رسند. متوسط طول عمر آنها 50 تا 60 سال بوده و اولین دوره تخم ریزی آنها تا زمانی که 15-20 ساله نشده اند اتفاق نمی افتد.

استورژن ها هر ساله تخم ریزی نمی کنند و برای تخم ریزی باید شرایط خاصی برایشان مهیا باشد و نیاز به زمانبندی مشخص دارند.

این شرایط خاص به دلیل تغییرات محیطی ممکن است هر سال وجود نداشته باشد؛ مانند نوردورگی در بهار، آب تمیز و کم عمق با بستر سنگی یا شنی که تخم ها بتوانند بهشان بچسبند، دمای مناسب و وجود جریان در آب جهت اکسیژن رسانی به تخم ها. ماهی خاویاری ماده ممکن است 100,000 تا 3 میلیون تخم آزاد کند اما همه شان به مرحله لقاح نمی رسند.

تخم لقاح یافته چسبناک شده و به بستر آب می چسبد. 8 تا 15 روز طول می کشد تا جنین ماهی به لارو تبدیل شود. در این بازه 8 تا 15 روزه برای تغذیه به کیسه زرده خود و غذای مکمل متکی اند. جریان آب لاروی که حالا قابلیت های حرکتی اش تکامل یافته را به باریکه های آب می برد که نوزاد ماهی خاویاری در آنجا سال اول زندگی اش را به تغذیه از لارو حشرات و سخت پوستان خواهد گذراند.

در سال اول رشد، این ماهی ها به 18-20 سانتی متر می رسند و به آب های با جریان سریع تر بر می گردند.

انواع ماهیان خاویاری

برخی از گونه های مهم ماهی خاویاری عبارتند از:

ازون برون: این ماهی پوزه کشیده و نوک تیزی دارد، در رودهای نشات گرفته از دریای سیاه، دریای خزر و دریای آزوف یافت می شود و به خاویار، گوشت و سریش (چسب طبیعی) ارزشمندش معروف است.

ماهی خاویاری آتلانتیک: این گونه که نام علمی آن Acipensar sturio است می تواند تا طول 3 متر و وزن 230 کیلوگرم رشد کند. پراکنش ماهی خاویاری آتلانتیک مابین دریای مدیترانه تا آب های اسکاندیناوی است.

تاس ماهی روسی: در رودخانه های روسیه و دریاچه بایکال یافت می شود. این ماهی هم می تواند تا طول 3 متر و وزن 230 کیلوگرم رشد کند.
ماهی خاویاری استرلیاد: تاس ماهی اتریشی یا استرلیاد عموما در رودخانه های نشات گرفته از دریای سیاه و دریای خزر تغذیه می کند و می تواند تا ماکزیمم یک متر رشد کند.

ماهی خاویاری بلوگا: در گونه های مختلف ماهی خاویاری، هوسو هوسو یا فیل ماهی که به نام بلوگا نیز شناخته می شود، گونه ایست که می تواند به طول 8 متر و وزن 3.5 تن نیز برسد. محل زندگی این ماهی در محدوده رودخانه های نشات گرفته از دریای سیاه، دریای خزر و دریای آزوف قرار دارد. این ماهی عظیم الجثه رکورد ابعاد بزرگترین ماهی خاویاری را در دنیا جا به جا کرد.

تاس ماهی نارنجی: این گونه از ماهیان خاویاری فقط در آب شیرین زندگی می کنند. محل زندگی آنها حوضه رودخانه میسیسیپی، دریاچه های بزرگ لاورنتین واقع در آمریکای شمالی و اکثر رودخانه های سواحل غربی بوده و میانگین وزن آنها حدود 90 کیلوگرم است. بزرگترین تاس ماهی نارنجی جهان وزن 109 کیلوگرم و 2.2 متر طول دارد.

تاس ماهی سفید: محل زندگی این ماهی، که وزن آن به 800 کیلوگرم نیز می رسد، سواحل اقیانوس آرام در آمریکای شمالی بوده و بزرگترین تاس ماهیان سفید را نیز می شود در آنجا یافت.

تاس ماهی چینی: این گونه بخصوص از ماهیان خاویاری در معرض بیشترین خطر انقراض قرار دارد. حتی احتمال می دهند که این گونه به طور کلی منقرض شده. محل زندگی این ماهی در حوضه رودخانه یانگتسه در چین بوده و می تواند تا طول 4 متر هم رشد کند.

تاس ماهی سبز: استورژن سبز بومی اقیانوس آرام بوده و پراکنش آن از چین و روسیه شروع شده و تا کانادا و ایالات متحده ادامه دارد. این ماهی ظاهری شبیه به تاس ماهی سفید دارد؛ پوزه دراز و تیز و سیبیلک هایی که در نزدیکی دهان قرار دارند. طول آن می تواند به 2 متر و وزن آن به 160 کیلوگرم برسد.

فرایند استحصال خاویار و فراوری آن

خارج کردن تخم ماهی خاویاری باید با متدهایی صورت گیرد که ماهی را زنده نگه دارد، به ماهی فرصت ریکاوری بدهد و ماهی بتواند دوباره در دوره بعدی تخم ریزی کند.

 

در گذشته و زمانی که تعداد ماهیان خاویاری بیشتر بود و رو به انقراض نبودند، استخراج تخم های ماهی پس از ذبح ماهی ماده صورت می گرفت. در شرایط فعلی که گونه های خاویاری در خطر انقراضند، استخراج باید به گونه ای صورت گیرد که ماهی بالغ ماده را زنده نگه دارد. علاوه بر آن ماهی باید در رفاه باشد و بتوان دوباره از آن در چرخه تولید ( و تولید مثل ) استفاده مجدد کرد.

استفاده از این تکنیک ها و متدهای مدرن برای جمع آوری گامت بالغ، تاثیر عوامل استرس زا را به حداقل رسانده و بقای مولد را تضمین می کند. ضمنا، امکان رهاسازی ماهی مولد در آب های طبیعی بعد از استخراج گامت نیز وجود دارد.

علاوه بر دلایل بالا، استفاده دوباره از مولد برای تکثیر و استخراج تخمک ها و تبدیل آنها به خاویار به طور کلی یک سرمایه گذاری مقرون به صرفه است؛ آن هم در شرایطی مثل الآن که گونه های ماهیان خاویاری به شدت مستعد انقراضند.

در پروسه استخراج گامت های بالغ، مهم است که به نکات زیر توجه شود:

ثابت شده که روش برش مجرای تخمک که منجر به برداشت بیشتر تخمک می شود به ماهی استرس کمتری داده و آسیب کمتری می زند. استریپینگ ( ماساژ شکم ماهی برای استخراج گامت ها ) باید تا زمانی که تخم ها بدون مقاومت از حفره بدن ماهی به بیرون بلغزند ادامه یابد.

اگر استریپینگ به صورت حرفه ای انجام شود، نیازی به استریپینگ دوباره نیست.

 

اثرگذاری داروی بیهوشی برای پروسه استریپینگ 2 تا 20 دقیقه طول می کشد. استفاده از این داروها برای ماهیان ماده بالغ بالای 30 کیلوگرم توصیه می شود، زیرا در غیر این صورت ثابت نگه داشتنشان سخت است. در ماهیان ماده بالغ بزرگتر از 150 کیلوگرم بهتراز است از روش لاپراتومی یا بخیه زدن مجاری استفاده شود تا بتوان تخم ریزی ماهی را کنترل کرد.

 

اندازه و وزن ماهی هرچقدر هم که باشد، در طول فرایند استخراج تجدید مداوم آب در دهان ماهی باید اعمال شود تا ماهی مولد بتواند به طور طبیعی نفس بکشد. تنفس طبیعی و راحت ماهی پیش نیاز بهبودی سریع تر و بهتر است.

 

کیفیت تخمک های استخراج شده و توانایی لقاح آنها (برای تکثیر) باید به صورت چشمی ارزیابی شود. یکنواختی رنگ، منظم بودن شکل تخمک، عدم وجود تخمک های فعال شده، پلاگ ها، ناهنجاری ها، شفافیت مایع تخمدان و غیره باید بررسی شوند.

 

قابلیت ارتجاعی تخم ها و توانایی آنها در چسبندگی (ماهیان ازون برون 6 تا 12 دقیقه، تاس ماهیان روسی 8 تا 19 دقیقه پس از لقاح) نیز می تواند به عنوان معیار ارزیابی بلوغ مورد استفاده قرار گیرد.

نکاتی درباره ماهیان خاویاری که بهتر است بدانید!

ماهیان خاویاری می توانند طول و وزن زیادی داشته باشند.

یکی از معمول ترین مشکلاتی که آبزی پروران و صاحبان استخر با آن رو به رو می شوند رشد بیش از حد انتظار ماهیان خاویاری و کمبود فضا در استخر پرورش ماهی است. ماهیان خاویاری بسیار سخت به کنام جدید خو می گیرند و 85% درصد گونه های این ماهی در خطر انقراضند. به همین دلیل بسیار مهم است که آبزی پرور مطمئن باشد که قصد پرورش ماهی خاویاری دارد و می تواند نیازهای این ماهی را تامین کند. علاوه بر اینها، استورژن ها با توجه به اندازه شان نیاز به غذای بسیار زیادی دارند.

استخرهای پیش ساخته آبزیبان با قطرها و عمق های مختلف این مشکل را حل کرده.

  1. ماهیان خاویاری نوزاد ماهی و ماهی های کوچک را می خورند.

یکی دیگر از مشکلاتی که در پرورش ماهی خاویاری ممکن است پیش بیاید خورده شدن ماهی های کوچک گونه های دیگر است. هرچند که این مشکل، آنقدر هم رایج نیست و ماهی های خاویاری با گونه های دیگر راحت کنار می آیند ( بجز گونه های خیلی کوچک و خیلی کند ). استورژن های کوچک تر مانند استرلیاد، ماهی های کوچک تر مثل ماهی قرمز و گوپی را می خورند در حالیکه دیده شده ماهی های بزرگتر ( مثل بلوگا ) ماهی کوی را نیز بخورند.

برای جلوگیری از رخ دادن این اتفاق در استخرهای پرورش یا مراکز تکثیرتان، مطمئن شوید ماهیان خاویاری تان تغذیه کافی دارند. مقدار غذای روزانه مناسب برای ماهیان خاویاری 2% وزن بدنشان است که 40% آن را باید پروتئین تشکیل دهد.

اگر ماهی هایتان به سطح آب می آیند ( ماهیان خاویاری عمق زیاد را ترجیح می دهند ) یا از وسط خم شده اند نشانه نرسیدن غذای کافی بهشان بوده و نیاز به تغذیه و رسیدگی فوری دارند. راه حل دیگری برای این مشکل می توان استفاده کرد جدا کردن ماهی های خاویاری از دیگر ماهیان مرکز پرورشتان است

 

البته به طور کلی، نگه داشتن ماهی های خاویاری کوچک با کوی بالغ و ماهی قرمز کوچک ایجاد مشکل نمی شود؛ تا زمانی که ماهیان خاویاری تان گرسنه نشوند! :))

 

مشاهده‌ی مواردی که باعث نادرست‌خوردن ماهی‌های کوچک می‌شوند و اعمال تغذیه صحیح می‌تواند به پرورش موفق ماهی‌های خاویاری کمک کند. همچنین، اشتراک خنده‌ی ختم نکردن گرسنگی ماهی‌ها بسیار خوب بود! این اطلاعات می‌توانند به تازه‌کاران در صنعت پرورش ماهیان خاویاری و حتی به افرادی که به عنوان علاقه‌مندان به ماهی‌گیری ممکن است از ماهیان خاویاری مراقبت می‌کنند، کمک کنند.

 

  1. ماهیان خاویاری آب با غلظت بالای اکسیژن را ترجیح می دهند.

استورژن ها به دلیل جثه بزرگشان نسبت به ماهی ها دیگر نیاز به اکسیژن بیشتری دارند به همین دلیل است که در طبیعت معمولا آنها را در بستر رود که آب سردتر و با غلظت بالاتر اکسیژن دارد پیدا می کنید نه روی آب و کنار ماهی های دیگر. درواقع در حالیکه اکثر ماهی ها در سطح اکسیژن 6 ppm زنده می مانند،

ماهیان خاویاری این توانایی را نداشته و می میرند. بهترین و مناسب ترین سطح اکسیژن برایشان، 8 ppm و بالاتر است.

 

در استخرهای خاکی کاشتن گیاه برای افزایش مقدار اکسیژن آب جواب نمی دهد زیرا ماهیان خاویاری به دلیل بینایی کم و سرعت کمشان در حرکت، در گیاهان پیچیده و گیر می کنند. به جای کاشت گیاه می توان از دستگاه هواده یا پمپ اکسیژن استفاده کرد، خصوصا اگر استخری که ماهی خاویاری در آن پروش داده می شود استخر پیش ساخته است که قابلیت کاشت گیاه در آن وجود ندارد. در تابستان ممکن است لازم باشد هم از پمپ و هم از دستگاه هواده استفاده کنید زیرا آب گرم توانایی کمتری در نگهداری اکسیژن داشته و برای ماهیان خاویاری خطر مرگ دارد.

 

  1. ماهیان خاویاری می توانند انگل بگیرند.

اگرچه که این ماهی ها مستعد ابتلا به بیماری خاصی نیستند، اما می توانند درگیر انگل ها شوند. رایج ترین نوع انگلی که ماهیان خاویاری را آلوده می کند کپلک است. این انگل به نقاطی از بدن ماهی مانند اطراف باله ها و دهان که نرم تر است و توسط اسکوت ها پوشیده نشده می چسبند و خون ماهی را می مکند. احتمال انتقال باکتری به ماهی در این فرایند بالا بوده و می تواند موجب عفونت شود.

بیشتر آبزی پروران برای از بین بردن این انگل ها و جلوگیری از تکثیرشان رو به انگل کش می آورند. هرچند، استفاده از روش های پیش رو برای سلامتی ماهی خطر جدی داشته و می تواند موجب مرگش شود و باید از آنها دوری کرد: هر روشی که در آن از مس یا روی استفاده شود (از جمله مس سولفات)، ارگانوفسفره ها، فرمالین و پتاسیم پرمنگنات.

به طور کلی هر چیزی که برای روشن ماهیان خطرناک است نباید برای ماهیان خاویاری نیز استفاده شود. پیشنهاد ما به شما برای از بین بردن انگل ها استفاده از حمام نمک است.

به تخم های ماهی خاویاری یا استورژن خاویار می گویند. خاویار سالیان سال است که به عنوان پیش غذا یا چاشنی و به مقدار بسیار کم مصرف می شود و از گران ترین خوراکی های دنیاست. دلیل گرانِی، ارزشمندی و کمیاب بودن این خوراکی، در حال انقراض بودن گونه ماهیان خاویاری و دیر به بلوغ رسیدن این ماهیان است. بهترین و اصیل ترین خاویارها را می توان در روسیه، ایران و ماهیان صید شده از دریای سیاه و دریای خزر پیدا کرد. در میان انواع خاویار، بلوگا مرغوب ترین آنهاست که از تخم های سیاه یا خاکستری ماهی خاویاری بلوگا درست می شود. این ماهی در دریای خزر زندگی می کند که توسط ایران، قزاقستان، روسیه، ترکمنستان و آذربایجان محاصره شده است.

خاویار بلوگای تازه نسبتا کمیاب بوده و به دلیل دانه های درشتش بسیار پرطرفدار است. از این رو، قیمت بسیار بالایی دارد. خاویارهای با قیمت پایین تر و کیفیت کمتر، از تخم های کوچک تر و متراکم تر ماهی های خاویاری تهیه می شوند.

بسته به کشور مورد نظر، به گونه های دیگر ماهی خاویاری یا ماهی های دیگر نیز خاویار می گویند؛ مانند سالمون، پولاد سر، قزل آلا، ماهی مکشی، ماهی سفید و کپور. خاویار می تواند به صورت طبیعی و تازه (پاستوریزه نشده) سرو شود یا پاستوریزه شود. گرچه که پاستوریزه کردن خاویار ارزش غذایی و اقتصادی آن را پایین می آورد.

 

بر طبق گفته UNFAO تخم هر ماهی ای که از راسته تاس ماهی سانان نباشد خاویار محسوب نمی شود، بلکه “جایگزین خاویار” است.

 

کلمه “خاویار” برای توصیف خوراک هایی که شبیه خاویار هستند نیز بکار می رود؛ مانند “خاویار بادمجان” (خوراکی تهیه شده از بادمجان)، “خاویار تگزاس” (خوراکی تهیه شده از لوبیا چشم بلبلی)

خاویار انواع مختلفی دارد که شامل خاویار بلوگا، خاویار استرلیاد، خاویار فیل ماهی رودخانه، خاویار تاس ماهی سفید، خاویار تاس ماهی روسی، خاویار تاس ماهی سیبری و خاویار ازون برون است.

 

از نظر کیفیت و کمیاب بودن، خاویار استرلیاد طلایی بعد از خاویار بلوگا در رتبه دوم قرار دارد. ماهی خاویاری استرلیاد در گذشته در ایران، روسیه و اتریش ماهی ای سلطنتی بود بعد از خاویار استرلیاد، از لحاظ کیفیت، خاویار سایز متوسط و قهوه ای روشن (نزدیک به قهوه ای) تاس ماهی روسی است که به نام خاویار روسی نیز شناخته می شود.

 

معیارهایی که کیفیت خاویار با آن سنجیده می شوند اعم اند از: ماهی خاویاری ای که خاویار از آن گرفته شده، بافت دانه های خاویار (هرچه سفت تر و تردتر باشد ارزش بالاتری دارد)، طعم آن و مهم تر از همه اینکه آیا خاویار با روش استریپینگ (ماساژ) استخراج شده یا ماهی مولد در فرایند استخراج کشته شده (خاویاری که به روش استریپینگ استخراج شده ارزش بیشتری دارد)

 

خاویار به دلیل ویژگی‌های خاص و ارزش غذایی بالا، یکی از محصولات لوکس و مورد توجه در صنعت ماهی‌گیری و پرورش ماهی است. از تنوع گونه‌ها و رقابت در بازار تا ارزش ویژه‌ای که خاویار به جامعه جهانی معرفی می‌کند، این اطلاعات می‌توانند به علاقه‌مندان به ماهی‌گیری، پرورش ماهی، یا فهم عمیق‌تر در مورد این محصول مهم کمک کنند.
همچنین، توضیح در مورد معیارهایی که کیفیت خاویار را مشخص می‌کنند، بسیار مفهوم بود و به افراد کمک می‌کند تا خاویار با کیفیت‌تری را انتخاب کنند.

نگهداری خاویار

خاویار بسیار مستعد فاسد شدن است و باید تا زمان مصرف در یخچال نگهداری شود. علاوه بر آن، در تمامی مراحل فرآوری خاویار نکات بهداشتی و استاندارد باید رعایت شوند. بسته بندی خاویار در ظروف کوچک برای مصارف شخصی گزینه بهتری نسبت به ظروف بزرگ است.

 

پاستوریزه کردن خاویار اغلب در دمای 60 درجه سانتی گراد و به مدت 3 ساعت انجام می شود. گرچه که این فرایند در طعم و مزه، بو و سفتی خاویار تغییراتی ایجاد می کند اما باعث افزایش ماندگاری و دیرتر فاسد شدن خاویار می شود. هرچند که قبل از باز کردن ظرف نیازی به نگهداری آن در یخچال نیست اما بهتر است در سالن های مجهز به تهویه هوای مناسب و در دمای بین 2- تا 2+ درجه سانتی گراد با کمترین نوسان دمایی (حدود 0.5 درجه) و با رطوبتی حدود 85 درصد نگهداری شود.

 

خاویاری که باز نشده را می توان 6-3 ماه در این دما نگهداری کرد. البته باید مراقب بود که خاویار دچار یخ زدگی نشود زیرا کیفیت خود را از دست می دهد. بهتر است در بازه های زمانی معین ظرف خاویار را سر و ته کرد تا روغن خاویار ته نشین نشود.

 

هنگامی که بسته بندی خاویار باز می شود هوا وارد آن شده و محیط مناسبی برای رشد و تکثیر انواع باکتری ها خواهد بود. لذا ظروف خاویار باز بیشتر از یک الی دو ساعت نباید در محیط اتاق قرار بگیرند. در آن یک الی دو ساعت هم ظرف خاویار باید در یخ قرار بگیرد. اگر خاویار باز شده در سردترین نقطه یخچال نگهداری شود باید آن را در کمتر از یک هفته (ماکزیمم دو هفته) مصرف کرد زیرا طعم و مزه آن در تماس با هوا تغییر خواهد کرد.

 

انواع روش های فرآوری خاویار شامل خاویار پاستوریزه، خاویار فشرده و خاویار مصنوعی است. خاویار فشرده تشکیل شده از تخم های خاویار آسیب دیده و ضعیف و شکننده تر بوده و می تواند مخلوطی از چندین نوع خاویار باشد. خاویار مصنوعی نیز از تخم ماهیان خاکستری، ماهی آزاد و ماهی هرینگ تهیه می شود. در تولید این نوع خاویار، تمامی تخم ها را به شکل خمیری درآورده و پس از اضافه کردن ژلاتین و تنظیم ویسکوزیته آن را به شکل قطعات توپی درست می کنند.

 

یک قاشق پر خاویار نیاز روزانه بدن یک انسان بالغ به ویتامین B را تامین می کند و مقدار بالایی کلسترول و نمک دارد. یک قاشق سوپخوری (16 گرم) خاویار شامل موارد زیر است:

انرژی: 44 کیلوکالری

چربی: 2.86 گرم

کربوهیدرات: 0.64 گرم

فیبر: 0 گرم

پروتئین: 3.94 گرم

سدیم: 240 میلی گرم

کلسترول: 94 میلی گرم

روی: 12.18 میلی گرم

فساد خاویار

اگر شرایط نگهداری خاویار و دمای یخچال مناسب نباشد و دائما در حال تغییر باشد، شاهد فساد خاویار خواهیم بود.

نشانه های فساد خاویار:

بوی بد

روغن پس دادن خاویار

طعم تلخ یا ترش

کپک زدن خاویار

له شدن دانه خاویار

ممکن است این نشانه ها را قبل از سر رسیدن تاریخ انقضای خاویار ببینید. دلیل اصلی این اتفاق می تواند همان عدم توجه به شرایط نگهداری و دما باشد. پس حتما تا حداکثر دو هفته پس از باز کردن درب کنسرو خاویرا آن را میل کنید. زیرا هنگام بسته بندی و وکیوم کردن خاویار، هوای داخل آن را تخلیع می کنند و بعد از باز شدن درب ظرف خاویار، هوای محیط باعث تسریع فساد آن می شود.

 

علاوه بر یخچال، مهم ترین ابزاری که می توانید برای نگهداری خاویار از آن استفاده کنید “کیف خاویار” است که برای حمل کوتاه مدت خاویر بکار می رود. در ساخت این کالا از عایق دمایی استفاده شده که موجب می شود دمای کیف در طول زمان تغییر بسیار کمی داشته باشد و خاویار خراب نشود.

از آنجایی که ماهیان خاویاری از پرطرفدارترین ماهی ها هستند و بازار فروش بچه ماهی خاویاری بسیار پررونق است و نیز این ماهیان در خطر انقراض قرار دارند، تکثیر این ماهی در مراکز تکثیر یا مزارع آبزی پروری صورت می گیرد. چالشی که در این مسیر ایجاد می شود انتقال ماهی ها از مراکز و مزارع به مراکز فروش بچه ماهی خاویاری یا ماهیان بالغ خاویاری است.

 

عمل جا به جایی طی شرایط خاصی صورت می گیرد. استرس بر روی سلامت و سلامت بر روی قیمت بچه ماهی خاویار زنده تاثیرگذار است. این بدان معناست که بخشی از قیمت خرید بچه ماهی خاویاری وابسته به کیفیت کار مرکز تکثیر و حمل و نقل آن است.

 

جا به جا کردن و حمل و نقل ماهی ها در زمان برداشت خاویار و بعد از آن، همچنین در حین جا به جایی و بعد از آن سلامت ماهی مولد صید شده در زمان تخم ریزی به مراقبت و توجه زیادی نیاز دارد. در حین جا به جایی، استرس و اضطراب باید به کمترین حد ممکن برسد.

 

ماهیان خاویاری با قرار گرفتن در موقعیت های استرس زا بسیار آسیب پذیر شده و بهینگی سیستم ایمنی‌شان پایین می آید. اینکه ماهی دور از موقعیت های استرس زا و در آرامش منتقل شود به نفع آبزی پرور و خریدار است.

 

حمل و نقل ماهی خاویاری در شرایطی که گونه‌های خاویاری به شدت مستعد انقراض هستند بسیار حساس و حیاتی است. به همین دلیل، رعایت استانداردها و شرایط بهداشتی و تغذیه‌ای در تمام مراحل جابجایی و نقل و انتقال ماهیان خاویاری بسیار اهمیت دارد.

 

اطلاعاتی که در مورد حمل و نقل این ماهیان ارائه داده‌اید، نشان از اهمیت مدیریت مناسب و کارآمد در تکثیر و حفظ این گونه‌ها دارد. مراعات این موارد می‌تواند به نجات و حفظ این ماهیان ارزشمند کمک کند.

 

ماهی تزئینی – نگهداری و پرورش

تاریخچه ی ماهیان زینتی و نگهداری آکواریوم در جهان

اگر بخواهیم تاریخچه نگهداری از ماهی را در مخازن مصنوعی دنبال کنیم، باید به کشور های باستانی به گذشته برگردیم. البته در زمینه­ ی پرورش ماهی در استخر های بین النهرین، مصر و روم باستان، نمی ­توان صحبتی نمود زیرا هیچ ربطی به ویژگی ­های زیبایی شناختی آنها نداشت و فقط جنبه ­ی غذایی آنها ملاک بوده است. نگهداری ماهیان زینتی برای سرگرمی و نه صرف غذا در فرهنگ ‌های اولیه مانند مصریان، رومی‌ ها و یونانی ‌ها شناخته شده بود. با این حال، چینی ‌ها مهم‌ ترین مشارکت‌ کنندگان در محبوبیت نگهداری ماهیان زینتی هستند.

دیگران این را پسندیدند شما هم نگاهی بیندازید  پرنده‌ فروشی آنلاین

 

آنها پرورش و نگهداری گونه­ ای از خانواده ی کپور با نام گلد فیش یا ماهی قرمز ایرانی­ ها، را برای اهداف زینتی در قرن دهم آغاز کردند و از طریق این پرورش، علایق مردم را به این سو جهت دادند. پس از این فعالیت چینی ­ها، این ماهی کوچک تخیل افراد ثروتمند متمایل به علم را به خود جلب کرد و نگهداری آن به سرعت رواج یافت. کم کم پس از مدتی این ماهی جایگاه ویژه ­ای را در میان عوام نیز کسب نمود.

 

پس از مدتی در امپراطوری تسونگ، اولین اقدامات برای تکثیر و پرورش این ماهی انجام پذیرفت که موجب محبوبیت بیش از پیش ماهی قرمز در میان مردم شد.

تاریخچه ی ماهیان زینتی و نگهداری آکواریوم در ایران

تاریخچه ­ی نگهداری از آکواریوم در ایران به دهه ی 40 یا 50 باز می ­گردد. در آن زمان تجهیزات مربوط به نگهداری ماهیان زینتی و یا حتی گونه ­های محبوب ماهیان زینتی، به صورت وارداتی از کشور­ های مستعد در امر تکثیر، نظیر ژاپن وارد می­ شد. در بحبوحه ­ی انقلاب و دفاع مقدس این فرهنگ گسترش یافت و به اوج خود رسید. در آن زمان به دلیل وضعیت روحی و روانی مردم تحت تاثیر جنگ، سمت و سوی نگهداری حیوانات خانگی به ویژه ماهیان زینتی در مردم جریان یافت.

 

در اوایل دهه­ ی 70 و اتمام یافتن جنگ تحمیلی، بساط آکواریوم­ ها در زندگی اقشار پیوسته اندک و اندک تر شد. و در اواخر این دهه با ورود فارغ ­التحصیلان شیلات به اوج خود رسید و گونه­ هایی نو به آکواریوم ­های خانگی ایرانیان اضافه شد.

 

در سال ­های جاری نیز به جهت فعالیت جمع کثیری از متخصصان این حوزه، افق ­های نوینی از آبزی ­پروری زینتی به روی علاقه ­مندان گشاده شد. امید است که این حرفه در سالیان بعد به صورت همه­ گیر در سطح کشور مطرح گردد و بستر شغلی فراوانی را برای جوانان این مرز و بوم ایجاد کند.

تقسیم بندی کلی ماهیان زینتی

به طور کلی ماهیان زینتی را از نظر شوری آب به دو دسته ­ی کلی ماهیان آب شور و ماهیان آب شیرین تقسیم ­بندی می ­کنند. نگهداری ماهیان آب شور معمولا پر هزینه ­تر، حساس ­تر و پر ­چالش تر از نگهداری ماهیان آب شیرین است. ماهیان آب شور به جهت اینکه در محدوده­ ی خاصی از شوری زیست می ­کنند،

 

نگهداری آن به شدت حساس و مستلزم آگاهی، دانش، توجه و نگهداری است و ممکن است در اثر تعللی کوچک، تلفات سهمگینی را شاهد بود.

 

اگر بخواهیم به معرفی تعدادی از ماهیان آب شور بپردازیم، می­ توان گفت ماهیان دامسل، فرشته ماهی، دلقک ماهی و جراح ماهی بلوتانگ از این دسته هستند که آبزی­ پروران علاقه­ مند به سینما، دو مورد آخر را به نام ­های نمو و دوری در کارتون در جست­ و جوی نمو می ­شناسند. همچنین ماهیانی با نام ­های زبرا دانیو، گوپی، پیرانا و آروانا، ماهیان آب شیرین خوانده می ­شوند.

آیا ماهیان آب شور می توانند در آب شیرین زندگی کنند؟

برخی از گونه­ های ماهی می­ توانند هم در آب شیرین و هم در آب شور زندگی کنند. این گونه ­ها ماهی یوری­ هالین نامیده می ­شوند. با این حال، بیشتر گونه ‌های ماهی فقط بر اساس تحمل شوری یا میزان نمکی که بدنشان می ‌تواند تحمل کند، می ‌توانند در یکی یا دیگری زنده بمانند.

 

با توجه به زیرساخت ملی اطلاعات بیولوژیک، گونه ­های یوری ­هالین بسیار سازگار می­ توانند طیف وسیعی از سطوح نمک را تحمل کنند. آنها با موفقیت می ­توانند بین آب ­های شور، مانند اقیانوس، و آب شیرین که شامل رودخانه­ های خاصی است، به عقب و جلو مهاجرت کنند.

 

دو نوع اصلی ماهی یوری ­هالین وجود دارد: آنادروموس و کاتادروموس. ماهی ­های آنادروموس در آب­ های شیرین متولد می­ شوند اما بیشتر عمر خود را در دریا می گذرانند و فقط برای تخم­ ریزی به آب شیرین باز می­ گردند.

 

این ماهی­ ها عبارتند از: ماهی قزل­ا، باس راه­راه و ماهیان خاویاری. از طرف دیگر، ماهی­ های کاتادروموس معمولاً در آب­ های شیرین زندگی می ­کنند و فقط برای تخم ­ریزی وارد آب شور می ­شوند که مارماهی ­های آمریکای شمالی و مارماهی ­های اروپایی در این دسته قرار می­ گیرند.

معرفی رایج ترین گونه تزئینی

گوپی

ماهی گوپی با نام علمی Poecilia reticulata و با سایز متوسط 2.8 سانتی ­متر یکی از علاقمندی­ های اولیه­ ی هر آکواریوم ­دار و تکثیر کننده ایست که به روش زنده ­تخم­ گذاری به تولید ­مثل می ­پردازد. این ماهی در رنگ­ های گوناگونی وجود دارد که منجر به افزایش سیر توجه به این ماهی شده است.

 

این علاقه ­مندی به طوری است که فروش بچه ماهی گوپی، خرید بچه ماهی گوپی و همچنین پرورش بچه ماهی گوپی به مرکز توجه علاقه ­مندان به این حیطه تبدیل شده است. این ماهی برای رشد و بقا به عوامل محیطی ساده نیازمند است که شامل دمای نسبتا گرم ( 23-24 درجه سانتی ­گراد )، آب گیاهی آرام و زئوپلانکتون­ ها و حشرات کوچک برای تغذیه می ­باشد.

 

اندازه نر های گوپی تقریباً نصف ماده ­ها با باله ­ی دمی رنگارنگ است. باله مقعدی نر های گوپی برای لقاح داخلی به گونوپدیوم تبدیل می ­شود. نر ها به طور مداوم در تعقیب و جفت­ گیری ماده­ ها هستند. و همچنین ماده ­های آنان می­ توانند اسپرم ­ها را برای لقاح بعدی نیز در خود ذخیره کنند و ممکن است در هر ماه تخم­ ریزی انجام دهند و پس از یک دوره بارداری چهار تا شش هفته­ ای، ماهیان ماده 20 تا 40 بچه ماهی به دنیا می ­آورند و هیچ مراقبتی از زاده ­های خود انجام نمی ­دهند. گوپی­ های والد حتی ممکن است بچه­ های خود را شکار کنند!

 

تغذیه ی ماهیان زینتی

از اقیانوس گرفته تا مخازن سرپوشیده، ماهی ­های زیادی در طبیعت وجود دارند که می­ توانند یک ماهی خانگی خوبی برای زیباتر کردن آکواریوم شما باشند. نکته ­ی مهم در انتقال ماهی جدید به آکواریوم، توجه به رژیم غذایی آن گونه است. رژیم غذایی یک ماهی می­ تواند بسیار منحصر به فرد باشد، بنابراین مهم است که بدانید چگونه نیاز های غذایی ماهی جدید خود را قبل از خرید برآورده کنید و سپس به خرید بچه ماهی تزئینی بپردازید.

 

یکی دیگر از راه­های تقسیم­ بندی ماهیان زینتی، تقسیم ­بندی از نظر تغذیه است. ماهیان از نظر تغذیه­ ای دارای تقسیم­ بندی خاصی هستند و به چهار گروه کلی تقسیم می­ شوند که شامل ریزه ­خوار ( detritivores ) مانند کت ­فیش­ها، گیاه ­خوار (herbivores  ) مانند گورامی یا شارک دم قرمز، گوشت­ خوار ( carnivores ) مانند سیچلاید  و همه ­چیز ­خوار ( omnivores ) مانند گلد­فیش می­ باشد. اگر بخواهیم تخصصی­ تر به آن بپردازیم، می­ شود به شرح زیر آن را تقسیم ­بندی نمود.

 

یوری­ فاگوس : رژیم غذایی ترکیبی دارند.

استنو ­فاگوس : انواع محدودی از غذاها را مصرف می­ کنند.

مونو فاگوس : فقط یک نوع از غذا را مصرف می­ کنند.

اکثریت ماهیان رژیم گوشت­ خواری ترکیبی را دارند. روش تغذیه ­ی ماهیان با توجه به شکل بدنی و دستگاه گوارش متغیر است. بر فرض مثال طول روده در ماهیان گوشت ­خوار کوتاه ­تر از طول روده در ماهیان گیاه ­خوار است. از طرفی ساختارهای دیگر مانند حفره دهانی و یا حتی خار­ های آبششی نیز می­ تواند در امر شناسایی عادت غذایی در ماهیان، یاریگر ما باشد.    

وسایل جانبی مورد نیاز برای آکواریوم و ابزار آلات الزامی در تکثیر

فیلتر تصفیه آب

اصلی­ ترین دغدغه­ ای که هر آکواریوم داری را درگیر خود کرده است، کثیف بودن آکواریوم حاصل از هر وعده غذادهی است. غذاهای باقی ­مانده و خورده نشده و دفعیات ماهیان می­ تواند سیمای زشتی به کنج زیبایی آکواریومتان دهد اما راه چاره چیست؟ وسیله ­ای به نام فیلتر می­ تواند از این حوادث جلوگیری کرده و کیفیت و زلالی آب آکواریومتان را بدون تعویض روزمره­ ی آب، به خوبی روز اول حفظ نماید. فیلتر ها انواع متعددی دارند که در این بخش به بررسی آنان می­ پردازیم.

 

فیلتر مکانیکی فیلتر مکانیکی یکی از انواع فیلتر­ های تصفیه ی آب است. این فیلتر می­ تواند ضایعات جامد معلقی که در آب وجود دارد ( مانند غذای خورده نشده، ضایعات گیاهان، غذای ته ­نشین شده و … ) را بزداید. نکته­ ی مهمی که در این مبحث باید مورد توجه قرار گیرد این است که این فیلتر ها باید به طور مرتب تمیز شوند تا به کارایی آنان افزوده شود. فیلتر های مکانیکی سیر گسترده ­ای از فیلتر ­ها را به خود اختصاص داده­ اند که از انواع آن می ­توان به موارد زیر اشاره نمود :

فیلتر اسفنجی

فیلتر پاور هد

فیلتر زیر شنی

فیلتر خارجی موتوردار

فیلتر های آبشاری

فیلتر شیمیایی  این دسته از فیلتر ها با تجزیه مواد محلول تولید شده از پسماند ها، می ­توانند کیفیت آب آکواریوم را در حد مورد قبولی حفظ کنند. این فیلتر با استفاده از کربن فعال موجب تصفیه ­ی مواد محلول در آب آکواریوم می­ شوند. نکته ای که درمورد استفاده از این فیلتر ­ها وجود دارد، تعویض ماهیانه کربن ­های فعال است.

 

فیلتر بیولوژیک این نوع فیلتر­ ها با استفاده از چرخه ­ی ازت، پسماند ­های آلی موجود در آکواریوم را تجزیه می ­کنند. انواع گوناگونی از این فیلتر ها را در بازار می ­توان تهیه نمود که می توان از آنها به فیلتر ­های چکه­ ای، فیلتر سرامیکی، فیلتر غرقابی و سیستم­ های فیلتراسیون اشاره کرد.

 

دستگاه اکسیژن و سنگ هوا

آبزیان نیز مانند سایر زیست ­مندان برای حیات نیازمند سطوح مختلفی از اکسیژن هستند که اگر این میزان اکسیژن به مدت زیاد تامین نگردد، تلفات سنگینی را آکواریوممان شاهد خواهیم بود. برای رفع این نیاز اکسیژنی، دستگاهی با نام دستگاه اکسیژن طراحی شده است که می­ تواند این میزان نیازمندی را برای آبزی تامین نماید. دستگاه اکسیژن، هوا را از درون خود به شلنگ­ ها و سپس به سنگ ­های هوا منتقل می ­کند و این سنگ ­ها، هوا را به حباب­ های ریز تبدیل می ­کنند و این حباب ­های ریز در سطوح آب جریان می­ یابد و منجر به گردش آب می ­شود و این جریان به جذب اکسیژن از سطح آب یاری می ­رساند.

 

اگر میزان اکسیژن در دسترس آبزیان کم باشد یکی از علائم قابل مشاهده، شنای ماهیان در سطح آب است و به این دلیل این کار را انجام می ­دهند که بتوانند از میزان اکسیژن هوای مماس بر سطح رویین آب آکواریوم استفاده نمایند.

تعیین جنسیت

یکی از ارکان مهم انتخاب مولدین و تکثیر ماهیان زینتی در ابتدای امر، تعیین جنسیت آنان است. آگاهی به جنسیت همچنین در مدیریت آکواریوم، فراهم ­آوری شرایط تکثیر و شناخت برخی عادات آنان نیز نقش بسزایی دارد.

صفات بصری

از اولین و ساده ­ترین طرق شناسایی جنسیت، صفات ظاهری و تمایزات ریخت­ شناسی است که این روش شامل اکثر گونه ­های ماهیان زینتی می ­شود. در بعضی گونه­ ها، تعیین جنسیت به کمک برخی از صفات اولیه قابل تشخیص اند یعنی ماهی نر از ظاهری کاملا متفاوت با ماده برخوردار است (ماهی سوارتل یا دم شمشیری) و در برخی دیگر از گونه­ ها این تفاوت­ ها در بررسی از صفات ثانویه مانند رنگ (ماهی گوپی)، رفتار (اکثر ماهیان)، سایز (اکثر ماهیان) و… بروز می ­کند.

بررسی ماهی از نظر صفات زیبایی شناختی

یکی دیگر از راه­ های تشخیص سریع جنسیت ­ها، بررسی ماهی از نظر صفات زیبایی شناختی است. این بدین معناست که به طور معمول ماهی ­ای که زیباتر است، ماهی نر است و بالعکس. که یکی دیگر از عوامل تشخیصی آن سایز است.

 

نر ها در این حالت دارای سایزی بزرگ ­تر و رفتار ­های تولید مثلی فاحشی هستند. از جمله این رفتار ها می­ توان به رفتار قلمرو ­طلبی اشاره نمود. یکی از مثال ­هایی که می­ توان در این شیوه به آن اشاره نمود، ماهی فایتر یا به عبارتی ماهی جنگجوی سیامی است.

تعیین جنسیت سریع در ماهیان زنده ­زا

تعیین جنسیت در ماهیان زنده زا به راحتی قابل تشخیص است این روش بدین صورت است که با رویت اندام گونوپودیوم در ماهیان زنده­ زا می ­توان آنها را در قالب جنسیت نر دسته ­بندی کرد.

تعین جنسیت آسان در ماهیان تخم ­گذار

در ماهیان تخم­ گذار، اوضاع متفاوت از ماهیان زنده ­زاست. در این ماهیان بدین صورت است که در ماهیان ماده، لوله ­ی تخم­ بر کمی بیرون­ زدگی دارد که این مجرا کمی ضخیم است و در ماهیان نر، لوله ­ی اسپرم بر بیرون­ زدگی دارد که این مجرا دارای بافت نازک­ تری است.

برآمدگی شکم

در انتها یکی از کارآمد­ ترین روش­ های شناسایی، برآمدگی بر روی ناحیه ­ی شکمی در فصل تخم ­ریزی است. در این روش به دلیل وجود حجم عظیمی از تخمک در فصل تخم ­ریزی درون گناد ­ها، شکم ماهی ماده دارای برآمدگی آشکاری است که این برآمدگی، یک صفت متمایز ­کننده برای امر تعیین جنسیت به شمار می­ آید.

تقسیم­ بندی ماهیان از نظر تولید ­مثلی

یکی از طرق تقسیم ­بندی ماهیان، از نظر تولید مثلی است. در این روش، ماهیان از نظر تولید مثلی به سه گروه تقسیم می ­گردند که در ذیل به آن اشاره می ­کنیم.

ماهیان زنده ­زا (viviparous)

مشخصه ­ی اصلی این گروه اندامی به نام گونوپودیوم (Gonopodium) در جنس نر است. این اندام از تغیر شکل باله ­ی مخرجی ماهی به وجود آمده است. این ماهیان یکی از رایج­ ترین گونه­ های آکواریومی به شمار می­ روند که یکی از اصلی ­ترین دلایل آن سهولت پرورش آن است. از مهم­ ترین گونه ­های شناخته شده از این دسته، گوپی و دم ­شمشیری است.

ماهیان تخم­ گذار (oviviparous)

در این گروه اسپرم توسط ماهی نر زودتر از تخمک در محیط آبی ریخته می ­شود و در ادامه ماهی ماده تخمک خود را بر روی اسپرم ­های از پیش ریخته شده می­ ریزد و عملیات لقاح رخ می­ دهد و سلول تخم حاصل می­ گردد. از مشهور ­ترین این ماهیان، کپور ماهیان هستند و در ماهیان آکواریومی، ماهی زبرا نمونه ­ای از این ماهیان است.

ماهیان زنده ­تخم­ گذار (ovoviviparous)

تولید مثل ماهی زنده ­تخم ­گذار شامل لقاح داخلی است. در این گروه از ماهیان، تخم ‌ها در داخل ماهی ماده بارور می ‌شوند. تخم ‌­ها در حالی که رشد می‌ کنند در مادر باقی می‌­ مانند و در مقایسه با ماهی ­‌های تخم ­گذار، محافظت بیشتری در برابر شکارچیان و شرایط محیطی دشوار می‌ ­دهند. با این حال، تغذیه مستقیم توسط مادر وجود ندارد. یکی از مزیت‌ ­های ماهیان زنده­ تخم­ گذار این است که فرزندان زمانی که زنده به دنیا می­‌ آیند در رشد خود پیشرفت می‌ کنند،

 

بنابراین زاده ­ها بیشتر احتمال دارد در طبیعت از خود مراقبت کنند. یکی از مشهور ترین گونه ­ها از این گروه، گامبوزیا و گوپی است.

استراتژی­ های تولید مثلی

اکثر ماهیان آکواریومی تخم­ گذار دارای لقاح خارجی هستند. ماهیان تخم­ گذار استراتژی­ های مختلفی نسبت به محافظت از تخم ­های خود دارند.

Egg scatterers

این گروه شامل بسیاری از گونه‌ ­های ماهی‌­ های آکواریومی گرمسیری مانند دانیوس، بارب، راسبورا، تترا و حتی ماهی قرمز هستند که تخم­ های چسبنده یا غیر چسبنده ­ی خود را، هم در طبیعت و هم در آکواریوم بین گیاهان و شن پراکنده می‌­ کنند و والدین هیچ مراقبتی از زاده ­های خود ندارند! در بعضی از موارد حتی والدین تخم خود را می­ خورند! این ماهیان اغلب دارای schooling (حرکت دسته جمعی ماهیان) هستند و ممکن است به صورت گروهی یا جفتی تخم­ ریزی کنند. تعداد تخم­ ها در این گروه زیاد و اندازه ­ی آنان کوچک است.

 

از نیازمندی­ های این گروه برای تکثیر طبیعی در آکواریوم، می ­توان به قرار دادن تیله ­های شیشه­ای، الیاف و پوشش گیاهی در بستر و همچنین قرارگیری زایشگاه در قسمتی از آکواریوم اشاره کرد.

Egg depositors

این گروه از ماهیان، تخم­ های خود را روی بستر (شیشه­ای، چوب، سنگ یا گیاهان) قرار می ­دهند. تعداد تخم ­های حاصله از این گروه معمولا اندک ­تر از تخم ­های حاصله از گروه قبلی است ولی دارای اندازه ­ی بزرگتری هستند. این گروه از ماهیان یا از تخم ­های خود محافظت می ­کنند و یا محافظت نمی کنند.

 

از دسته ­ی ماهیانی که از تخم­ های خود مراقبت می کنند و در این گروه جای دارند، می­ توان به سیکلید­ ها و برخی از گربه ­ماهیان اشاره نمود. در این دسته، ماهیان به دو گروه تقسیم می­ گردند که به آنان تخم­ ریزان حفره ­ای  و تخم ­ریزان باز می ­گویند.

 

گروه دیگر ماهیانی هستند که از تخم ­های خود نگهداری نمی­ کنند، قسمت اعظم این ماهیان را گربه­ ماهیان شکل می­ دهند که تخم­ های خود را روی سطوحی می­ گذارند و آنان را رها می ­کنند. البته این دسته معمولا تخم­ های خود را نمی ­خورند!

Egg burriers

این گونه­ ها معمولا در آب­ هایی زندگی می ­کنند که در برخی از زمان­ های سال خشک می­ شوند. اکثریت برکه ماهیان یک ساله در این گروه جای دارند که تخم ­های خود را در گل ­ها دفن می ­کنند. تخم­ ها تا زمانی که باران آنها را به تخم­ گشایی تحریک کند، در گل­ ها به صورت خواب باقی می ­مانند. معمولا دوره ­ی تخم ­ریزی و دوره­ ی حیات در این ماهیان کوتاه است و تخم ­ها نیز زود hatch  می­ شوند.

Mouth brooders

این ماهیان گونه ­هایی هستند که تخم ­ها یا لارو های خود را در دهان حمل می­ کنند. این عمل اغلب در گونه ­هایی روی می ­دهد که در مکان­ های با کیفیت آبی پایین زیست می­ کنند. ماهیان به کمک این عمل، دهان خود را پر از اکسیژن می­ کنند و اکسیژن ­رسانی را برای زاده ­های خود سهولت می ­ورزند.

 

اگرچه این صفت می ­تواند در حیوانات دیگر نیز مشاهده شود، اما ماهیان دارای بیشترین تنوع از این ویژگی هستند.

 

این عمل به قدری سریع رخ می­ دهد که گاهی ممکن است لقاح نیز در دهان صورت گیرد. هم نر ها و هم ماده ­ها می ­توانند این وظیفه را تقبل کنند و مشهور ترین ماهیانی که دارای این صفت هستند، دهان­ لانه ماهیان هستند.

Nest builders

به این دسته از ماهیان، لانه ساز ها می­ گوییم که نوعی لانه برای تخم­ های خود می ­سازند. لانه معمولا به شکل لانه ­های حباب­ دار است و آنها تخم­ های خود را درون لانه ­های شناور، که مخصوصاً توسط ماهیان نر ساخته شده ­اند، قرار می ­دهند.

 

عمده وسایلی که از آن برای لانه ­سازی کمک می­ گیرند، شامل مصالح گیاهی (گیاهان آبزی، ریشه درختان و …)، بزاق دهانی و سایر ادوات طبیعی می­ باشد.

تکثیر ماهیان زینتی

در امر تکثیر ماهیان زینتی باید به مواردی توجه نمود و بدیهی است که هر چه لاین موارد با دقت­ تر انجام گیرد، بچه ماهی حاصله از کیفیت بالاتری برخوردار است و همچنین عواملی چون قیمت بچه ماهی تزئینی و فروش بچه ماهی تزئینی رو به ازدیاد می ­رود، در نتیجه خرید بچه ماهی تزئینی از مراکز تکثیر نیز بیشتر می ­گردد. از جمله این عوامل می ­توان به موارد زیر اشاره نمود.

 

اگر شما قصد تکثیر ماهیان زینتی را دارید با کنترل نور، pH، دما، شوری و رفتار­ های تولید مثلی می­ توانید این امر را تسریع ببخشید.

 

دمای آب یکی از مهمترین عوامل فیزیکی موثر بر رشد و تکثیر ماهیان زینتی است. به طور معمول، ماهی­ ها بسته به تحمل آنها در محدوده دمایی خاص، به طور گسترده­ ای طبقه­ بندی می­ شوند. در هر طبقه ­بندی دما، بقای ماهی توسط یک دمای بالا و پایین محدود می­ شود که می­ تواند با تاثیر مستقیم بر غدد جنسی، امر زادآوری و تکثیر را هم تحت تاثیر قرار دهد. این محدوده ­ی دمایی با توجه به گونه ­ی مورد پرورش، متفاوت است و می­ بایست قبل از تکثیر به عادات دمایی ماهی مورد نظر توجه نمود. تکثیر ­کننده باید توجه داشته باشد که اگر دمای مورد نیاز را تامین نکند، قیمت بچه ماهی تزئینی حاصله، و به تبع آن فروش بچه ماهی تزئینی کمتر از سایر مراکز خواهد بود.

نور یکی دیگر از موارد موثر و کنترل کننده تکثیر است. رژیم‌­ های دوره نوری پیشرفته منجر به بلوغ زودرس و تخم‌ ریزی ماهی‌ ها می­شود. در برخی از ماهیان نیز زمانی که در معرض طول روز مصنوعی طولانی‌ تر از روز طبیعی قرار می‌ گیرد به بلوغ زودرس می ‌رسد. پس می ­توان گفت که نور یکی از مهم ­ترین عوامل در تولید مثل ماهی به شمار می ­رود. کنترل نوری ما اگر به سمتی رود که بتوانیم به ماهیانمان القا کنیم که تعداد شبانه روز بیشتری را سپری کرده ­اند، می توان تعداد دفعات تولید مثلی آنان را افزایش داد و در نتیجه تعداد زاده ­ها و سودآوری شما بیشتر خواهد شد.

نکته­ ی قابل توجه این است، ماهیانی که قصد تکثیر آن را داریم باید به دور از جمع پر هیاهوی انسان باشد تا استرس بر روی آنان تاثیر منفی نگذارند. ماهیانی که در محیط­ های شلوغ و پر جمعیت اقدام به تولید مثل طبیعی می­ کنند معمولا نمی­توانند تولیدمثل را با موفقیت به اتمام برسانند.

 

برخی از گونه ­ها دارای رفتار های تولید مثلی خاص خود هستند. مثلا در ماهیان فایتر، ماهی نر اقدام به ساختن حباب­ های کوچک به جهت لانه ­سازی می­ کند یا در مثالی دیگر برخی از ماهیان نیازمند وجود لانه در آکواریوم مورد تکثیر هستند که لازم است فرد تکثیر­ کننده، لانه­ ی مورد نظر را برای ماهیان خود تامین کند. لازم به ذکر است که اگر این لانه تامین نگردد، تولید مثل انجام نمی ­گیرد.

انتخاب مولدین

انتخاب مولدین یکی از مهم ­ترین موارد حائز اهمیت در بحث تکثیر ماهیان آکواریومی است. به طوری که اگر این انتخاب با تعلل یا سطحی­ نگری انجام گیرد، می­ تواند تبعات بدی را در نسل بعد یا نسل­ های آینده داشته باشد. در این گزینش می ­بایست به نکاتی در مولدین توجه نمود که وجود یا عدم وجود این صفات می­ تواند در بهبود گزینش ما اثرگذار باشد که در ادامه به آن می ­پردازیم.

 

اولین این شروط، بالغ بودن مولدین است. تکثیر کننده باید صرفا مولدینی را انتخاب کند که رسیدگی جنسی در آنان رخ داده و رشد گناد ­ها تکمیل شده باشد. نکته ­ی دیگر حائز توجه، انتخاب مولدان سالم است که باعث هماوری بیشتر تخم ­ها می­ گردد. برای تکثیر ماهیان زنده ­زا مجاب به انتخاب دو مولد، نر و ماده، هستیم و در برخی از گونه ­ها باید گروهی از ماهیان را انتخاب کرد تا خودشان جفت مناسب خود را انتخاب کنند.

 

دیگر عامل مهم، جذابیت ­های ظاهری است یعنی مولد ما به صورتی باشد که دارای جذابیت ­های رنگی و شکلی برای جنس مخالف خود باشد که این عامل ضریب موفقیت تولید مثلی را افزایش می ­دهد. همچنین تکثیر کننده لازم است از نظر اصلاح نژاد، مولدانی را انتخاب کند که از یک گونه و نژاد باشند و همچنین آلل ­های آنان مبرا از هر ناخالصی باشد یا ناخالصی آن یک عامل مثبت در آن گونه تلقی شود.

در نهایت

اگر قصد نگهداری ماهیان آکواریومی دارید پیشنهاد ما برایتان این است که خرید بچه ماهی تزئینی را از مراکز معتبر و با سابقه­ ی خوب انجام دهید. گاهی ممکن است تعللی کوچک در خرید بچه ماهی تزئینی، منجر به حادثه ­ای بزرگ گردد و شما را مجبور به دور ریختن تمامی ماهیان آکواریومی خود کند. گاه ممکن است گونه­ ی خریداری شده دارای بیماری خاصی باشد که پس از انتقال آن به آکواریوم پرورش، آن بیماری در کل آکواریوم پخش گردد و حجمی از ماهیان را به خود مبتلا کند. پس در امر خرید بچه ماهی تزئینی به جهت پرورش، می­ بایست نکات زیادی را مورد توجه قرار داد که این عوامل برای یک آبزی دوست هوشمند علاوه بر توجه به مبحث قیمت بچه ماهی تزئینی است.

تکثیر کنندگان ماهی تزئینی باید با حفظ کیفیت، با پایین آوردن قیمت بچه ماهی تزئینی بر رونق بازار فروش بچه ماهی تزئینی بیافزایند. این کار منجر به این می­ شود که علاوه بر سودآوری بالا و افزایش فروش بچه ماهی تزئینی، نگاه ­ها به این حوزه تلطیف گردد.

با توجه به ساده بودن تکثیر و نگهداری ماهیان زینتی و امکانات کم برای پرورش آنان، پایین بودن قیمت بچه ماهی تزئینی و سایر مزایای یاد شده، پیشنهاد ما برای دوستداران نگهداری از حیوانات خانگی، داشتن یک آکواریوم با زیبایی ­های خارق العاده خود است. شک نداریم که این آکواریوم ­ها منجر به بهتر شدن حال هر فردی می ­گردد. حتی شما دوست عزیز ….

جهت مطالعه بیشتر اینجا کلیک کنید

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط